Onze tuinen zijn veel meer dan een stukje groen achter het huis. Het zijn kleine leefgebieden waar elke dag van alles gebeurt. Vogels vliegen af en aan, zoeken eten, rusten uit of bouwen ergens een nestje. Toch staan we er niet altijd bij stil dat elke vogel iets anders eet en andere wensen heeft. De ene vogel zoekt zaden, de ander jaagt op insecten en sommige vogels zijn echte alleseters. Door te weten welke vogels in Nederlandse en Belgische tuinen voorkomen en wat ze eten, kun je ze beter helpen. En dat hoeft echt niet ingewikkeld te zijn.
Zaad etende vogels die graag blijven hangen
Zaad etende vogels zijn vaak de meest zichtbare tuinbezoekers. Ze weten voedertafels snel te vinden en komen meestal dagelijks terug.
De huismus is misschien wel de bekendste tuinvogel. Ze leven graag in groepen en zijn dol op zaden, granen en pitten. In het broedseizoen eten ze ook insecten om hun jongen groot te brengen. Tip voor de huismus is om struiken en heggen te laten staan. Daar voelen ze zich veilig.
De vink is iets schuwer en zie je vaak op de grond onder de voedertafel. Hij eet zaden, noten en pitten. In de lente schakelt hij over op insecten. Strooi af en toe wat voer op de grond, maar doe dit wel op een overzichtelijke plek.
Groenlingen zijn rustige eters die graag zonnebloempitten eten. Ze blijven vaak langere tijd op één plek zitten. Een vaste voerplek werkt het beste voor deze vogel.
De putter, ook wel distelvink genoemd, eet vooral kleine zaden. Tuinen met wilde bloemen zijn voor deze vogel ideaal. Hoe natuurlijker de tuin, hoe groter de kans dat hij langskomt.
Insecteneters die de tuin gezond houden
Insectenetende vogels zijn enorm belangrijk voor het evenwicht in de tuin. Ze helpen bij het verminderen van plagen en houden de natuur in balans.
De koolmees en pimpelmees zijn echte alleskunners. In het voorjaar eten ze vooral rupsen, larven en insecten. In de winter stappen ze over op vet en zaden. Ook gedroogde meelwormen voor vogels zijn dan een fijne aanvulling. Hang het voer op een rustige plek, niet te dicht bij ramen.
Het roodborstje is nieuwsgierig en niet erg schuw. Hij eet wormen, insecten en spinnen. Je ziet hem vaak in de buurt als je in de tuin werkt. Tip is om de bodem niet te strak aan te harken, want daar vindt hij zijn eten.
De winterkoning is klein maar fanatiek. Hij leeft bijna volledig van insecten en schuilt graag in dichte struiken. Een rommelhoekje met takken en bladeren is perfect voor deze vogel.
De zwarte roodstaart zie je vaak op schuttingen en daken. Hij jaagt op insecten op de grond en tussen stenen. Oude muren en schuren zijn voor hem fijne plekken.
Vogels die vooral op de grond zoeken
Sommige vogels vinden hun eten vooral in het gras en tussen de planten.
De merel is een vaste tuinbewoner. Hij eet wormen, slakken, insecten en later in het jaar ook bessen en fruit. Een gazon dat niet te kort gemaaid is, helpt hem enorm.
Lijsters lijken op merels maar zijn wat kleiner. Ze eten wormen, slakken en bessen. In de herfst zijn ze dol op gevallen fruit.
Spreeuwen zijn echte alleseters. Ze eten insecten, wormen, zaden en fruit. Ze komen vaak in groepen en houden van open gazons.
Alleseters met een sterke persoonlijkheid
Alleseters passen zich makkelijk aan en weten overal voedsel te vinden.
Eksters eten insecten, zaden, eieren en soms restjes. Ze zijn slim en leren snel. Wil je ze niet te veel aantrekken, voer dan met mate.
Kauwen zijn sociale vogels die zaden, insecten en afval eten. Ze voelen zich prettig in een rustige omgeving.
De houtduif eet zaden, knoppen en jonge planten. Ze zie je vaak rustig rondlopen op de grond.
Fruit en bessenliefhebbers
In de herfst en winter zijn bessen enorm belangrijk.
Kramsvogels komen vooral in koude periodes en eten bessen en appels.
Pestvogels verschijnen niet elk jaar, maar als ze er zijn, vallen ze op. Ze eten bijna alleen maar bessen.
De appelvink heeft een sterke snavel en eet harde pitten en zaden.
Roofvogels in en rond de tuin
Ook roofvogels kunnen in de buurt van tuinen komen.
De sperwer jaagt op kleine vogels. Dat klinkt spannend, maar hoort bij de natuur.
Buizerds zie je vaak zweven boven open gebieden. Ze eten muizen en aas.
De torenvalk jaagt op muizen en grote insecten en is soms te zien aan de rand van dorpen.
Waar moet je op letten bij het voeren van vogels
Vogels voeren is mooi, maar doe het bewust.
- Gebruik liever geen plastic netjes of schaaltjes. Vogels kunnen erin vast komen te zitten of stukjes inslikken. Kies voor hout, metaal of keramiek.
- De beste periode om te voeren is van de herfst tot het voorjaar. In de winter is voedsel schaars en hebben vogels extra energie nodig. In de zomer is bijvoeren minder nodig en is een natuurlijke tuin vaak genoeg.
- Voer liever kleine hoeveelheden en ververs regelmatig. Oud of beschimmeld voer is gevaarlijk voor vogels.
- Geef geen gekruid, zout of bewerkt eten. Brood, snacks en restjes van tafel zijn geen goede keuze. Gebruik altijd geschikt vogelvoer voor tuinvogels en zorg voor variatie.
- Zorg ook voor schoon water. Vogels drinken en badderen dagelijks. Ververs het water regelmatig en maak schaaltjes schoon.
Elke vogel die je tuin bezoekt, heeft zijn eigen voorkeuren en gewoontes. Door daar rekening mee te houden, maak je van je tuin een plek waar vogels zich echt thuis voelen. Je hoeft geen grote veranderingen te doen. Met wat aandacht, het juiste voer en een beetje ruimte voor natuur maak je al een wereld van verschil. En ondertussen geniet jij van meer leven, geluid en beweging in je tuin. Dat is toch precies waar buitenleven om draait.
