Wie droomt van een zelfvoorzienend leven, droomt vaak van vrijheid. Buiten zijn. Werken met je handen. Leven op het ritme van de natuur. Dat beeld klopt, maar het is maar een deel van het verhaal.
Want een zelfvoorzienende tuin vraagt veel.
Elke dag opnieuw.
Zaaien, planten, water geven, oogsten. Dieren verzorgen. Onkruid dat altijd sneller groeit dan je had gehoopt. En ondertussen wil je ook gezond blijven, zowel lichamelijk als mentaal.
Ik heb moeten leren dat zelfvoorzienend leven niet draait om altijd bezig zijn, maar om het vinden van een goede balans tussen werk en rust. En die balans begint bij durven stoppen.
Wat moet je allemaal doen in een zelfvoorzienende tuin?
Een zelfvoorzienende tuin is levend. Er is altijd iets te doen. En als je niet oppast, voelt het alsof je nooit klaar bent.
Denk bijvoorbeeld aan:
- Zaaien en voorzaaien
- Planten uitzetten
- Water geven (vooral in droge periodes)
- Onkruid wieden
- Mulchen
- Oogsten
- Inmaken en bewaren
- Compost verzorgen
- Dieren voeren en controleren
- Hout kloven en stapelen
- Gereedschap onderhouden
- Paden bijhouden
- Plannen maken voor het volgende seizoen
Etc, etc etc…
Het is prachtig werk, maar ook intens.
Zeker als je het combineert met een huishouden, werk of gezin.
Daarom is de vraag niet: wat moet er allemaal gebeuren?
Maar: hoe houd je dit leven vol?
Hoe vind je balans tussen werken in de tuin en rust nemen?
Die balans vond ik niet door strakker te plannen, maar door beter te luisteren. Naar mijn lichaam. Naar mijn hoofd. En naar de tuin zelf.
De natuur werkt niet in rechte lijnen.
Er zijn groeimomenten, maar ook rustmomenten.
Op een dag besefte ik:
als ik wil leven zoals de natuur, moet ik ook durven nietsdoen.
Mag je rust nemen als er nog werk ligt?
Dit is een vraag die veel mensen zichzelf niet eens toestaan.
Maar het antwoord is simpel: ja.
Rust nemen betekent niet dat je lui bent.
Het betekent dat je vooruit kijkt.
Ik merkte dat wanneer ik maar bleef doorgaan:
- mijn lichaam moe werd
- mijn hoofd vol raakte
- ik minder plezier had in het werk
Terwijl juist rust ervoor zorgde dat ik daarna weer met aandacht en energie verder kon.
Een moment van helemaal niets doen in de tuin
Er is één moment dat voor mij symbool staat voor balans.
Het is een warme dag. Niet te heet.
De zon schijnt zacht, geen felle hitte, maar een aangename warmte op je huid.
Ik loop de tuin in met een kop thee.
Thee van kruiden uit de tuin, munt, citroenmelisse, misschien een bloemetje kamille. Alleen al de geur brengt rust.
Ik ga liggen in de hangmat, in de schaduw van de bomen.
Geen lijstje.
Geen plan.
Geen “straks nog even”.
Alleen het ruisen van bladeren.
Het gezoem van insecten.
De zon die door de takken heen speelt.
Dit is geen verloren tijd.
Dit is leven.
Waarom een hangmat helpt bij rust nemen
Een hangmat nodigt uit tot vertragen.
Je gaat er niet snel “even” in zitten. Je ligt. Je ademt. Je zakt weg.
Toen ik besloot een hangmat te kopen, deed ik dat heel bewust.
Niet als luxe, maar als hulpmiddel.
De hangmat herinnert me eraan:
- dat rust een plek mag hebben
- dat nietsdoen mag
- dat ik niet altijd productief hoef te zijn
Juist omdat hij er hangt, zichtbaar in de tuin, kies ik sneller voor rust.
Wat doet buiten rust nemen met je geest en lichaam?
Buiten rusten werkt anders dan binnen op de bank zitten.
Voor je lichaam:
- Je ademhaling vertraagt
- Je spieren ontspannen
- Je zenuwstelsel komt tot rust
- Je herstelvermogen verbetert
Voor je hoofd:
- Gedachten worden stiller
- Stress zakt weg
- Creativiteit komt terug
- Problemen voelen minder zwaar
En misschien wel het belangrijkste:
je voelt je weer onderdeel van het geheel.
Hoe neem je bewust rust in een zelfvoorzienend leven?
Rust ontstaat niet vanzelf. Je moet haar ruimte geven.
Dit helpt mij:
1. Plan rust net zo serieus als werk
Niet “als er tijd over is”, maar bewust.
2. Maak een rustplek in de tuin
Een stoel. Een bankje. Of een hangmat.
3. Neem iets mee dat vertraagt
Een kop thee. Een boek. Of gewoon je adem.
4. Blijf buiten
Niet even snel naar binnen. Buiten zijn is onderdeel van het effect.
5. Stop vóór je uitgeput bent
Rust werkt het beste als je het op tijd neemt.
Is nietsdoen ook onderdeel van zelfvoorzienend leven?
Absoluut.
Zelfvoorzienend leven gaat niet alleen over produceren.
Het gaat over leven in verbinding met natuurlijke ritmes.
In de natuur is niets verspilling:
- winter rust
- nacht rust
- droogte rust
Waarom zouden wij dat anders doen?
Een goede balans vinden tussen rust en werk is iets wat blijft bewegen.
Soms slaat het door naar te veel doen. Soms naar te weinig. Dat is oké.
Maar door bewust momenten van nietsdoen toe te laten, in de zon, met een kop thee uit je eigen tuin, misschien wel in een hangmat. Zo zorg je ervoor dat dit leven draaglijk, gezond en mooi blijft.
Zelfvoorzienend leven is geen wedstrijd.
Het is een manier van zijn.
