Een tuin hoeft niet alleen de plek te zijn waar je groenten kweekt, de was ophangt of in de zomer de barbecue aansteekt. Juist als je veel buiten leeft, kan je tuin een verlengstuk van je huis worden. Een plek waar je 's ochtends met een kop koffie tussen het groen zit, overdag in de moestuin werkt en 's avonds helemaal tot rust komt.
Een natuurlijke wellnessplek kan daar verrassend mooi bij passen. En dan heb ik het niet over een strak betegeld terras met een paar losse planten eromheen, maar juist over een plek die helemaal opgaat in de tuin. Denk aan een warme spa tussen het groen, een houten vlonder, een buitendouche, zachte verlichting en genoeg beschutting om je even af te sluiten van de rest van de wereld.
Het leuke is dat je zo'n plek niet tegenover duurzaam leven hoeft te zetten. Juist door goed na te denken over de inrichting, het materiaalgebruik, energie en water kun je comfort en bewust buitenleven prima combineren. Je hoeft dus niet te kiezen tussen een tuin waarin je zelfvoorzienend bezig bent en een tuin waarin je heerlijk kunt ontspannen.
Begin met het gevoel dat je wilt creëren
Voordat je begint met het verplaatsen van planten of het bestellen van tuinmeubels, is het handig om eerst te bedenken waarvoor je de plek eigenlijk wilt gebruiken. Wil je er vooral 's avonds ontspannen, wil je na het tuinieren kunnen afkoelen of juist op koude winterdagen buiten kunnen zitten?
Dat bepaalt namelijk voor een groot deel hoe je de tuin gaat indelen.
Een plek om te ontspannen voelt bijvoorbeeld veel prettiger wanneer deze niet volledig in het zicht ligt. Een beetje beschutting kan al voldoende zijn om het gevoel te creëren dat je een eigen hoekje hebt. Een bestaande boom, een haag of een pergola met klimplanten kan daarbij veel doen zonder dat je meteen een hoge schutting hoeft te plaatsen.
Kijk dus eerst eens goed naar je eigen tuin. Misschien is er al een plek die perfect geschikt is, maar waar je tot nu toe simpelweg nooit iets mee hebt gedaan.
Laat de natuur onderdeel worden van je wellnessplek
Wanneer je een wellnesshoek maakt, zou ik proberen om niet te veel tegen de bestaande tuin in te werken. Een spa of sauna hoeft niet midden op een groot terras te staan. Juist wanneer je hem omringt met planten, hout en andere natuurlijke materialen, ontstaat er een veel rustiger geheel.
Hoge siergrassen kunnen bijvoorbeeld voor privacy zorgen en bewegen mooi wanneer het waait. Groenblijvende struiken houden ook in de winter wat kleur in de tuin en bloeiende planten zorgen in het voorjaar en de zomer voor leven.
Je kunt bovendien planten kiezen die niet alleen mooi zijn, maar ook iets bijdragen aan de biodiversiteit. Denk aan lavendel, wilde marjolein, kattenkruid en verschillende inheemse struiken waar bijen en vlinders op afkomen.
Zo wordt je wellnessplek niet een afgesloten stukje tuin, maar juist onderdeel van het kleine ecosysteem eromheen.
Denk na over de seizoenen
Een wellnessplek is eigenlijk zonde als je hem alleen in juli en augustus gebruikt. Met een slimme inrichting kun je er juist het hele jaar plezier van hebben.
In de zomer is schaduw belangrijk. Een boom of pergola kan voorkomen dat je plek verandert in een bakoven en zorgt ervoor dat je ook overdag comfortabel buiten kunt zitten.
In de herfst draait het meer om beschutting. Een overkapping of windluwe hoek zorgt ervoor dat een frisse avond je niet meteen naar binnen jaagt. Voeg daar een paar dekens en warme verlichting aan toe en ineens is een regenachtige avond helemaal niet zo vervelend.
In de winter wordt warmte natuurlijk belangrijker. Dat kan met een vuurplaats, maar ook met een sauna of een spa. Juist op een koude avond kan het heerlijk zijn om vanuit je warme huis rechtstreeks de tuin in te lopen en even te ontspannen.
En dan komt vanzelf het voorjaar weer. De eerste knoppen verschijnen, vogels worden weer luidruchtiger en ineens zit je 's ochtends met je koffie buiten omdat het eindelijk weer kan.
Een spa kan ook een bewuste keuze zijn
Een spa in de tuin wordt misschien niet meteen geassocieerd met duurzaam leven. Toch hoeft een comfortabele voorziening niet automatisch een onverantwoorde keuze te zijn. Het gaat er vooral om waar je bij de aanschaf op let.
Een goed geïsoleerde buitenspa kan bijvoorbeeld helpen om warmte langer vast te houden. Daardoor hoeft er minder energie verloren te gaan wanneer je het water op temperatuur houdt. Kijk daarom bij het vergelijken niet alleen naar het aantal jets of hoe mooi de spa eruitziet, maar juist ook naar de isolatie, de afdekking en het energieverbruik.
De plek waar je hem neerzet maakt vervolgens opnieuw verschil. Een beschutte plaats uit de wind kan helpen om warmteverlies te beperken. Heb je zonnepanelen, dan kun je bovendien bekijken of je het verwarmen en gebruiken van de spa zoveel mogelijk kunt afstemmen op momenten waarop je zelf elektriciteit opwekt.
Ook het water verdient aandacht. Goed onderhoud zorgt ervoor dat je het water niet onnodig vaak hoeft te verversen. Daarmee bespaar je niet alleen water, maar ook de energie die nodig is om nieuw water weer op temperatuur te brengen.
Combineer wellness met wat je al doet
Het mooiste vind ik wanneer een wellnessplek niet als een los onderdeel van de tuin voelt. Je kunt hem juist verbinden met de dingen die je al doet.
Heb je een moestuin, leg dan bijvoorbeeld een paadje aan dat vanaf de moestuin richting je ontspanningsplek loopt. Zo wandel je na het tuinieren vanzelf naar een plek waar je even kunt zitten.
Een buitenkeuken kan tussen de twee werelden in komen te staan. Overdag gebruik je hem om groenten uit eigen tuin te bereiden en 's avonds kun je buiten eten voordat je de dag afsluit met een momentje voor jezelf.
Ook een buitendouche past hier mooi bij. Na een warme dag in de tuin kun je jezelf afspoelen zonder eerst met modderige voeten door het huis te moeten lopen.
Op die manier wordt wellness geen luxe hoekje dat je af en toe gebruikt, maar een logisch onderdeel van je buitenleven.
Gebruik materialen die bij je tuin passen
Voor een natuurlijke sfeer zou ik niet te veel verschillende materialen door elkaar gebruiken. Hout en natuursteen doen het eigenlijk altijd goed en worden na verloop van tijd alleen maar mooier.
Dat betekent niet dat alles nieuw moet zijn. Misschien heb je nog oude planken liggen of kun je ergens gebruikte tegels vinden. Een oude houten bank kan na een schuurbeurt en een nieuwe afwerking zomaar het mooiste meubelstuk van je tuin worden.
Ook voor borders en paden kun je materialen hergebruiken. Oude bakstenen, stenen uit een eerdere verbouwing of resthout kunnen vaak prima opnieuw worden ingezet.
Het resultaat hoeft er juist niet perfect uit te zien. Een tuin mag best een beetje rommelig zijn. Dat past uiteindelijk veel beter bij een natuurlijke omgeving dan wanneer iedere plant op precies dezelfde hoogte staat.
Maak privacy zonder jezelf op te sluiten
Een wellnessplek vraagt om privacy, maar dat betekent niet dat je jezelf volledig moet afsluiten van de tuin.
Een haag kan een mooie groene achtergrond vormen. Een pergola met een klimplant kan in een paar jaar tijd veranderen in een natuurlijke afscheiding. Zelfs een paar strategisch geplaatste struiken kunnen ervoor zorgen dat je vanuit het huis van de buren niet rechtstreeks op je ontspanningsplek kijkt.
Denk daarbij ook aan het zicht vanuit je eigen woning. Het is prettig als je vanuit de woonkamer of keuken op een mooi groen hoekje uitkijkt in plaats van op een grote schutting.
Verlichting maakt 's avonds het verschil
Wanneer je een plek ook in de avond wilt gebruiken, is verlichting bijna net zo belangrijk als de beplanting. Maar probeer niet de hele tuin te verlichten.
Een paar subtiele lichtpunten langs het pad, bij de zithoek en rondom de wellnessvoorziening zijn meestal genoeg. Kies liever voor zachte verlichting dan voor felle lampen die de hele tuin verlichten.
Dat is niet alleen sfeervoller, maar ook beter voor nachtelijke dieren. Je tuin blijft dan 's avonds een stukje natuur in plaats van een volledig verlicht terras.
Een tuin mag ook gewoon een plek zijn waar niets hoeft
We zijn gewend geraakt aan het idee dat iedere vierkante meter van een tuin nuttig moet zijn. Hier een moestuin, daar een compostbak en achterin nog een fruitboom. Allemaal geweldig, maar soms mag een stukje tuin ook gewoon bestaan om niets te doen.
Juist daarom vind ik een wellnesshoek zo goed passen bij een actieve, duurzame manier van leven. Na uren werken met je handen, groenten oogsten of bezig zijn met een project in de tuin, is het heerlijk om even niets te hoeven.
Je hoeft er geen boek te lezen of een doel aan te koppelen. Even zitten, naar de bomen kijken en luisteren naar wat er allemaal in je tuin gebeurt is soms al genoeg.
Duurzaam buitenleven laat je tuin langzaam meegroeien
Je hoeft natuurlijk niet morgen een compleet nieuwe tuin te hebben. Begin met één plek en kijk hoe je die steeds prettiger kunt maken.
Misschien zet je eerst een bankje neer en plant je wat groen voor privacy. Later komt er een overkapping bij en uiteindelijk ontstaat er misschien ruimte voor een sauna, buitendouche of spa. Wanneer je op zoek gaat naar manieren om verschillende elementen van buitenleven en wellness met elkaar te combineren, kun je bijvoorbeeld inspiratie opdoen bij Van Beem Buitenleven.
Het voordeel van stap voor stap werken is dat je ondertussen ontdekt wat je echt gebruikt. Een tuin hoeft namelijk niet vol te staan met voorzieningen om fijn te zijn.
Uiteindelijk gaat duurzaam buitenleven voor mij vooral over de manier waarop je je tuin gebruikt. Zelf groenten kweken, regenwater opvangen en biodiversiteit stimuleren zijn waardevol, maar net zo goed genieten van wat je hebt.
Want misschien is dat juist de mooiste luxe die je jezelf kunt geven. Een eigen stukje groen waar je na een drukke dag letterlijk even uit de dagelijkse drukte kunt stappen, zonder dat je daarvoor de auto hoeft te pakken.
